۰

نزول قرآن ادبیات و تاریخ عرب را شکوفا کرد

قم نیوز: استاد برجسته درس خارج تاریخ اسلام حوزه علمیه قم تصریح کرد: نزول آیات نورانی قرآن هم ادبیات عرب و هم تاریخ عرب را وسعت بخشید و شکوفا کرد.
نزول قرآن ادبیات و تاریخ عرب را شکوفا کرد
نزول قرآن ادبیات و تاریخ عرب را شکوفا کرد
به گزارش قم نیوز آیت الله محمدهادی یوسفی غروی چهارشنبه شب در نشست علمی «نسبت سنجی مطالعات تاریخی و تفسیر تنزیلی» با بیان اهمیت مباحث تاریخی در جریان تفسیرنویسی قرآن کریم اظهار کرد: آثاری مانند «أثر القرآن فی تطوّر النّقد و الأدب العربی» و کتاب‌ها و پژوهش هایی از این دست به وضوح نشان می دهند که نزول قرآن کریم اثر ویژه ای در پیشرفت ادبیات و تاریخ عرب داشته است.

وی در این نشست که در محل بیت مرحوم آیت الله معرفت در قم و با رعایت دستورالعمل های بهداشتی برگزار شد افزود: یکی از نکاتی که از کلاس های درس مرحوم امام (ره) در نجف به یاد دارم این است که حضرت امام (ره) بیان می فرمودند که فضل قرآن بر لغت عرب این است که عرب ها بی‌سواد و پراکنده بودند و این نزول قرآن بود که آنان را تجمّع بخشید و واژگان آنان را توسعه داد.

 حکایت مفسّرانی که بعد از تفسیر تاریخ نوشتند

مُدرّس درس خارج تاریخ اسلام سپس اشاره ای به دو مفسّر بزرگ از اهل سنت و شیعه داشت و گفت: طبری از مفسّران بزرگ اهل سنت است که پس از نگارش تفسیر خود یعنی «جامع البیان»، به نگارش چند جلد تاریخ روی آورد و همچنین در شیعه نیز علامه طبرسی بعد از نگارش تفسیر «مجمع البیان»، «إعلام الوری فی أعلام الهُدی»  را با خمیرمایه ای تاریخی نوشت که کوشش این دو نفر نشان می دهد که آنان پس از نگارش تفسیر قرآن، نیازی برای طرح و فهم مباحث تاریخی هم در تکمیل بحث تفسیر دیده اند که به نگارش این کتب همت گمارده اند.

حجت الاسلام و المسلمین عبدالکریم بهجت پور نیز در این نشست، طی سخنانی درباره تعبیر «تفسیر تنزیلی» بیان کرد: این عنوان بر اساس پیشنهاد یکی از بزرگان حوزه علمیه قم و برای تفسیر به ترتیب نزول آیات انتخاب شد که در برابر تفسیر مرسوم یعنی تفسیر ترتیبی قرآن کریم بر اساس مصحف شریف است.

وی در ادامه قرآن را متنی ناظر به واقعیت خارجی که آیاتش به تناسب آن اتفاقات نازل می شد توصیف کرد و گفت: هدف و پیام قرآن البته جهانی و برای همه انسان هاست، اما به هر حال این آیات در ابتدا بر اساس یک واقعیت خارجی از اتفاقات آن زمان نازل شده است.

مدیر حوزه های علمیه خواهران همچنین متن قرآن را پژواک حوادث دوران پیامبر دانست و تأکید کرد: از همین جاست که پیوند تفسیر قرآن و تاریخ رُخ می نماید و این نکته مطرح می شود که آیا با دقت در اسباب و شأن نزول و یا به تعبیر آیت الله علامه جوادی آملی با دقت در فضای نزول می توان به فهم دقیق تر از آیات قرآن رسید یا خیر.

وی ادامه داد: می توان گفت که نزول تدریجی قرآن در راستای سیر تاریخی قابل فهم است، چراکه در تاریخ هم این حرکت آرام آرام و سیر شکل گیری مسلمانان و نظام اسلامی در روندی رو به رشد مشاهده می شود.

«تفسیر تنزیلی» و شکل گیری تدریجی هویت اسلام

بهجت پور اضافه کرد: بنابراین اگر سوره های قرآن به ترتیب نزول مورد بررسی قرار گیرد شاید بتوان به نوعی به شکل گیری هویتی اسلام هم رسید که البته این امر نیاز به تحقیق بیشتر دارد.

وی افزود: ما در تحقیق خود در این باره، سوره ها را بر اساس ترتیب نزول به چهار قسمت یعنی سوره‌های «علق تا حِجر»، «انعام تا مُطفّفین»، «بقره تا فتح» و همچنین دو سوره «مائده و توبه» تقسیم بندی کرده ایم که در 54 سوره قسمت اول یعنی سوره های علق تا حِجر، اصلا خطاب مستقیم به مؤمنان دیده نمی شود.

استاد حوزه علمیه قم همچنین گفت: در بخش دوم یعنی از سوره انعام است که کم کم دستوراتی اضافه می شود و فاصله گذاری مؤمنان با مشرکان خودش را نشان می دهد و البته در بخش سوم بحث جامعه پردازی اسلامی به میان می آید.

وی ادامه داد: در بخش سوم و در سوره بقره به طور مشخص سه نافرمانی فردی، خانوادگی و اجتماعی یعنی نافرمانی ابلیس، نافرمانی آدم و حوّا و همچنین نافرمانی بنی اسرائیل مطرح شده تا نشان داده شود که این شکستن میثاق ها تا چه اندازه می تواند به دینداری و تحقق جامعه اسلامی خدشه وارد کند.

مدیر حوزه های علمیه خواهران در پایان نیز به بخش چهارم این تقسیم بندی یعنی سوره های مائده و توبه و بحث مهم ولایت و امامت و همچنین بحث ارتداد در این دو سوره اشاره کرد و گفت: این دو مطلب هم به نوعی نشانه هایی از آسیب شناسی جامعه دینی است تا مسلمانان بتوانند نسبت به آن هُشیار شده و از آن ها جلوگیری کنند.

انتهای پیام/ 137
پنجشنبه ۲۷ شهريور ۱۳۹۹ ساعت ۲۳:۲۲
کد مطلب: 91424
مرجع : خبرگزاری فارس
نام شما

آدرس ايميل شما
نظر شما *